onderwijs

1.300 extra leraars voor overvolle kleuterklassen

Minister Smet investeert 52 miljoen in basisonderwijs

Met 52,7 miljoen euro en 1.300 nieuwe leerkrachten denkt minister van Onderwijs Pascal Smet (sp.a) vanaf september 2012 een einde te maken aan overvolle kleuterklassen. Onderwijskoepels vragen zich af waar die extra leraars vandaan moeten komen. 'De kans bestaat dat we het niet halen.'

Veertig kinderen in een kleuterklas. Een schrikbeeld dat Smet vanaf september 2012 niet meer wil zien. Met een nieuw omkaderingssysteem, dat de Vlaamse regering afgelopen vrijdag goedkeurde, krijgt het lager- en kleuteronderwijs een flinke financiële injectie. 52,7 miljoen per jaar en 17,2 miljoen voor een overgangsperiode van drie jaar moet zorgen voor kleinere klassen en meer gemengde scholen. "Het oude model was te weinig transparant en soms onrechtvaardig", zegt Smet. "Dit systeem geeft kleuteronderwijs waar het al jaren recht op had, maar nooit kreeg."

De Vlaamse overheid ging er jarenlang van uit dat kleuterklassen slechts voor 60 procent bezet waren en voorzag ook maar zoveel financiering. "En dat terwijl de overheid ons stimuleerde om die scholen voor 100 procent vol te krijgen", verklaart Mieke Van Hecke, directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs (VSKO). "Die oneerlijke situatie is nu eindelijk rechtgetrokken."

De extra leerkrachten die met het geld worden aangeworven zorgen ervoor dat het gemiddelde aantal kinderen per kleuterklas daalt van 17,5 naar 16,2. Het aantal lesuren stijgt ook met 8,2 procent. Het lager onderwijs hinkt daarbij met een toename van 1,6 procent achterop. Smet toont zich evenwel tevreden. "De historische ongelijkheid is weggewerkt zonder aan de omkadering van het lager onderwijs te raken."

Voorzichtig enthousiast

De onderwijskoepels reageren voorzichtig enthousiast. Zij vragen zich af waar Smet in slechts veertien maanden de 1.300 onderwijzers vandaan wil halen. "Dat is inderdaad een heel pak", geeft Smet toe. "We denken er vooral over om bijvoorbeeld logopedisten aan te trekken. Zij hoeven dan enkel een bewijs van pedagogische bekwaamheid te halen. Het is ook mogelijk om kleuterverzorgers nog meer te laten inspringen in het onderwijs. Dat is wel onze minst favoriete optie, omdat we geen mensen willen wegtrekken uit andere sectoren." Korte pauze. "Maar het ministerie werft niet aan. Dat doen de scholen."

Dirk Ferlin van het gemeenschapsonderwijs (GO!) houdt dan ook een slag om de arm. "Dat gaat een probleem zijn. Het is nu al moeilijk om voldoende en juiste leerkrachten te vinden." Hij benadrukt vooral de inzet van kinderverzorgers. "Dat kan een grote verlichting betekenen. In de eerste jaren neemt pure zorg de helft van de tijd in beslag. Dat kunnen verzorgers overnemen van geschoolde kleuterleiders." Van Hecke ziet daarin ook de oplossing, maar blijft sceptisch. "De kans bestaat dat we de 1.300 niet gaan halen. We hebben mensen uit andere sectoren nodig."

Maximaal twintig kinderen

Slechts door de extra leraars zal de klassengrootte afnemen. Smet garandeert dat in dat geval geen enkele school meer dan twintig kinderen in een klas zal tellen. Als dat wel voorkomt, ontvangt de school bijkomende middelen. "In theorie zal hij gelijk krijgen", meent Ferlin, "maar in de praktijk zul je soms toch uitkomen op bijvoorbeeld 22 leerlingen."

Scholen krijgen voortaan vanaf elke GOK-leerling (kansarm of anderstalig kind) geld, daar waar in het oude systeem 10 procent van een klas dat statuut moest hebben. Smet hoopt zo vooral de taalproblematiek in Brussel aan te pakken. Ook de kleine plattelandsscholen kunnen meer middelen tegemoet zien. De centrumsteden profiteren het minst. Van Hecke: "Scholen in steden als Sint-Niklaas of Aalst kunnen zelfs gaan inleveren. Daar zijn weinig GOK-leerlingen, terwijl er wel een groot concurrerend onderwijsaanbod bestaat."

Onderwijsminister Pascal Smet: Dit systeem geeft kleuteronderwijs waar het al jaren recht op had

Remy Amkreutz